بررسی فیلم “زیر سقف دودی”

ساخت یک فیلم درام اجتماعی که بتواند علاوه بر بیان انتقادهای عوامل فیلم به وضع موجود جامعه، برای مخاطب نیز جذابیت داشته باشد و به نوعی هم او را تکان دهد، امر دشواری است. “زیر سقف دودی” قرار بوده که این مسیر را با رعایت تمام نکات بپیماید و برای همین از دو بازیگر برجسته ی حالا حاضر ایران، “مریلا زارعی ” و “فرهاد اصلانی” برای پیشبرد نقش های اصلیش استفاده کرده است.


خلاصه داستان: “فرهاد اصلانی” یک تولید کننده است که با توجه به وضع موجود جامعه و آزاد بودن واردات، در حال ورشکستی می باشد؛ “اصلانی” با همسرش “مریلا زارعی” هم مشکل داشته و به نوعی دوران طلاق عاطفی را می گذرانند.

برای اینکه بررسی این فیلم را شروع کنیم بهتر است به سراغ فیلمنامه و موضوعی که به آن می پردازد برویم. موضوع ورشکستی و طلاق عاطفی که این روزها به شدت در سینمای ایران زیاد شده و تقریباً همه ی انواع آن را دیده ایم ولی سوال اینجاست که “زیر سقف دودی” چیزی فراتر از فیلم های دیگر دارد؟

متأسفانه باید بگویم که بسیار عقب تر از آثار دیگر است. در نگارش فیلمنامه انگار اصلاً به این نکته توجه نشده که قرار بر تولید یک اثر سینمایی است نه یک برنامه ی تلویزیونی گفتگو محور راجع به مشکلات خانواده، تازه شاید برخی از برنامه های تلویزیونی هم جذاب تر باشند!! آنقدر درگیری نویسنده و کارگردان با موضوع اصلی زیاد بوده که اصلاً وقت برای پرداخت به شخصیت ها پیدا نکرده اند. “مریلا زارعی” در بدترین نقش آفرینی زندگیش قرار گرفته و چیزی را بازی می کند که مخاطب از ابتدا تا انتها آن را نمی فهمد و جالب اینجاست که به خاطر همین نقش آفرینی در کنار “لیلا حاتمی” که در فیلم “رگ خواب” فوق العاده بوده است، سیمرغ بهترین بازیگر زن را از جشنواره فیلم فجر گرفته که جای تعجب دارد. “اصلانی” کمی بهتر است و آن هم به خاطر پرداخت مناسب نیست، بلکه ما عادت کرده ایم او را در چنین موقعیت هایی ببینیم و همین باعث باور پذیری بیشتر نقشش شده، نقشی که سکانسی شبیه “زندگی خصوصی” می شود و در سکانسی دیگر ما را یاد فیلم “دختر” می اندازد.

Under The Smoky Roof, Farhad Aslani
از فیلمنامه ی ضعیف و سردرگم اثر بگذریم به بازی ها می رسیم. در بالا دو نمونه از آنها را بررسی کردیم ولی فاجعه هنوز ادامه دارد. نقش پسر “اصلانی” را که پیشبرد بخشی از فیلم هم به عهده ی اوست، “ابوالفضل میری” بازی کرده که شاید یکی از بدترین بازی های تمام فیلم های ایرانی باشد. آنقدر بد است که به راحتی می توانید بعد از دیدن چند دقیقه ای از بازی این بزرگوار، وسایل خود را جمع کرده و از درِ سینما بزنید بیرون و زندگی طبیعی خود را ادامه دهید. به شخصه امید داشتم که این دوست عزیز را دقایق کمی در فیلم ببینم ولی در اکثر اتفاقات مهم اثر وجود دارد و تازه سکانس های احساسی هم به عهده گرفته تا در جایی که نیاز است کمی ناراحت بشوید، لبخندی به لبانتان بیاید. بحث از احساس شد، این را باید اضاف کنم که صحنه ای در فیلم وجود ندارد که شما را اندکی تکان دهد و این امر برای فیلمی با نگرش “زیر سقف دودی” یعنی مرگ اثر.
اگر خیلی سریع از دیالوگ های تکراری و کم اثر، نقش های فرعی بی خود و لوکیشن های تکراری فیلم بگذریم به کارگردانی می رسیم. جایی که “پوران درخشنده” به هیچ عنوان نتوانسته از سوابقش بهره ببرد و به شدت خارج از چارچوب است. یک نگاهی به آثار این چند ساله ی او بیاندازیم متوجه سیر نزولی این کارگردان بزرگ کشور می شویم که ممکن است او را تبدیل به بزرگانی نظیر “داریوش مهرجویی” کند.

Under The Smoky Roof, Merila Zare'i
در پایان باید بگویم که دیدن “زیر سقف دودی” حتی برای رفع کنجکاوی هم اشتباهی بزرگ بوده و همان بهتر است به برنامه های آموزشی تلویزیون نگاه کنید تا هم وقتتان حفظ شود و هم نگاهتان به دیگر آثار ایرانی تغییر نکند.